Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve. Atë e falënderojmë, prej Tij ndihmë dhe falje kërkojmë. Kërkojmë mbrojtje tek Allahu nga të këqijat e vetes sonë dhe nga veprat tona të liga. Atë që Allahu e udhëzon, askush nuk mund ta humbë, dhe atë që Ai e lë në humbje, askush nuk mund ta udhëzojë. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, Një dhe të Pashoq, dhe dëshmoj se Muhamedi ﷺ është rob dhe i Dërguari i Tij.
O robër të Allahut!
Ditët e fundit, shoqëria ku jetojmë u trondit nga një ngjarje e rëndë e dhunës mes të miturve në qytetin e Fierit, pamjet e së cilës u shpërndanë masivisht në rrjetet sociale. Si besimtarë, ne nuk jemi ishuj të izoluar; ne jetojmë në këtë shoqëri dhe valët e këtyre fenomeneve prekin edhe muret e shtëpive tona.
Kjo ngjarje nuk duhet parë thjesht si një lajm kronike, por si një alarm për të gjithë ne. Një shoqëri nuk rrënohet vetëm kur ndodhin krime, por kur mjedisi përreth tyre bëhet indiferent, kur dhuna kthehet në argëtim dhe kur vuajtja e tjetrit përdoret si përmbajtje për klikime.
Allahu i Madhëruar thotë në Kuran:
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
“Ndihmojeni njëri-tjetrin në mirësi dhe devotshmëri, e mos ndihmojeni njëri-tjetrin në mëkat dhe armiqësi.” (El-Maide, 2)
- Sëmundjet e shoqërisë dhe imuniteti i familjes muslimane
Në pamje të parë, mund të mendojmë se ngjarje të tilla ndodhin larg nesh dhe mjediseve tona besimtare. Por të dashur vëllezër, interneti dhe rrjetet sociale i kanë thyer të gjitha kufijtë. Nëse ne nuk e mbushim kohën dhe zemrën e fëmijëve tanë me edukatë islame dhe gjëra të dobishme, bota virtuale do t’i mbushë ata me antivlera.
Dhuna nuk lind nga asgjëja. Ajo fillon si diçka e vogël: me fjalë fyese në shkollë, me bullizëm në grupet e chat-it, me mungesë respekti ndaj mësuesit dhe prindit, dhe përfundon në degradim fizik.
I Dërguari i Allahut ﷺ ka vendosur një rregull të artë për jetën në komunitet: “Musliman është ai, prej gjuhës dhe dorës së të cilit janë të sigurt njerëzit.” (Buhariu dhe Muslimi)
Nëse fëmijët tanë nuk e kuptojnë se lëndimi i tjetrit – qoftë edhe me një fjalë apo një imazh në rrjete sociale – është mëkat i rëndë, atëherë imuniteti moral i familjeve tona është në rrezik.
- Pozicioni i besimtarit: Spektator apo Ndryshues i së keqes?
Ajo që e bën edhe më të rëndë këtë fenomen që po shohim në shoqërinë tonë është kultura e kameramanit. Në vend që njerëzit të ndërhyjnë për të ndaluar një padrejtësi, nxjerrin telefonat për ta filmuar atë.
Si duhet të reagojë një musliman përballë këtyre skenave? Profeti ﷺ na ka dhënë një udhëzim të prerë: “Kush sheh prej jush një të keqe, le ta ndryshojë me dorën e tij; nëse nuk mundet, atëherë me gjuhën e tij; e nëse nuk mundet, atëherë me zemrën e tij, dhe kjo është shkalla më e dobët e besimit.” (Muslimi)
Në epokën digjitale, ky hadith merr një kuptim jashtëzakonisht praktik:
Ndryshimi me dorë/gjuhë: Do të thotë të ndalosh dhunën nëse je prezent, ose të raportosh faqet dhe videot që shpërndajnë poshtërim.
Ndryshimi me zemër (refuzimi): Do të thotë të mos e klikosh, të mos e shpërndash dhe të mos bëhesh pjesë e audiencës që ushqen këtë të keqe.
Allahu thotë në Kuran:
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا
“Mos e ndiq atë për të cilën nuk ke dije. Vërtet, dëgjimi, shikimi dhe zemra, për të gjitha këto njeriu do të japë llogari.” (El-Isra, 36)
Çdo shikim që i japim një videoje ku poshtërohet dinjiteti i një qenieje njerëzore, na bën bashkëfajtorë pasivë në përhapjen e asaj ligësie.
- Si të veprojmë për të shmangur këto ngjarje nga rrethi ynë?
Që mjedisi ynë familjar dhe shoqëror të mbetet i pastër, ne duhet të kalojmë nga thjesht të qenit kritikë, në hapa konkretë:
Mbikëqyrja aktive (Bariu i familjes): Profeti ﷺ ka thënë: “Secili prej jush është bari dhe secili do të pyetet për kopenë e tij.” Nuk mjafton t’u sigurojmë fëmijëve një telefon të shtrenjtë; duhet të dimë se çfarë shohin, çfarë shkruajnë dhe me kë shoqërohen në atë hapësirë virtuale.
Kultivimi i ndjeshmërisë (Mëshirës): T’u mësojmë fëmijëve tanë se dobësia e tjetrit nuk është material për t’u tallur. Allahu thotë në suren El-Huxhurat:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ
“O ju që besuat! Le të mos tallet një popull me një popull tjetër; ndoshta ata janë më të mirë se këta…”
Komunikimi i hapur: Fëmijët duhet të gjejnë te prindërit e tyre mbështetje, që nëse bien pre e bullizmit apo shohin diçka të tillë, të mos fshihen nga turpi apo frika, por të flasin.
Hytbja e dytë
Islami nuk pret derisa e keqja të ndodhë për të reaguar. Ai ndërton zemrën para se të ndërtojë ligjin, edukon karakterin para se të vendosë ndëshkimin dhe forcon ndërgjegjen para se të kërkojë llogari.
Prandaj, çdo ngjarje e tillë duhet të na shtyjë të rishikojmë edukimin tonë, marrëdhëniet tona familjare, mënyrën si i rrisim fëmijët dhe kulturën që po ndërtojmë në përdorimin e telefonit, internetit dhe rrjeteve sociale.
Nëse fëmijët tanë mësojnë të kenë frikë Allahun, të respektojnë dinjitetin e njeriut, të ndiejnë dhembje për atë që vuan dhe ta shohin çdo njeri si një amanet të Allahut, atëherë do të kemi ndërtuar mburojën më të fortë kundër dhunës, bullizmit dhe poshtërimit.
Prandaj, kjo ngjarje nuk duhet të na shtyjë vetëm të themi: “Sa keq që ndodhi!”, por të pyesim veten: Çfarë po bëjmë sot që nesër fëmijët tanë të mos jenë as autorë, as viktima dhe as spektatorë të së keqes?
Mesazh për të rinjtë
O të rinj!
Mos e matni vlerën tuaj me numrin e ndjekësve.
Mos kërkoni famë duke poshtëruar dikë.
Mos e përdorni telefonin si armë kundër dinjitetit të njerëzve.
Dijeni se çdo video që publikoni, çdo fjalë që shkruani dhe çdo njeri që lëndoni është e regjistruar tek Allahu.
Allahu thotë:
مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ
“Nuk nxjerr njeriu asnjë fjalë pa pasur pranë një mbikëqyrës të gatshëm.” (Kaf, 18).
Le të lutemi që Allahu t’i shërojë plagët e çdo viktime të dhunës, t’i udhëzojë ata që kanë gabuar drejt pendimit të sinqertë dhe t’i bëjë familjet tona vende mëshire, edukimi dhe sigurie.
O Allah! Mbroji fëmijët tanë nga dhuna, nga bullizmi, nga shoqëria e keqe dhe nga çdo e keqe e dukshme dhe e fshehtë.
O Allah! Na bëj prej atyre që e ndalojnë të keqen, e përkrahin të mirën dhe e ruajnë dinjitetin e çdo njeriu.
Së fundmi o ju besimtarë dërgoni salavate dhe selame për Pejgamberin Muhamed.
Allahume Sali ala Muhamed ue ala ali Muhamed kema salejte ala Ibrahime ue ala ali Ibrahime ineke Hamijdun Mexhijd
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
“Vërtet Allahu urdhëron drejtësinë, bamirësinë dhe dhënien ndaj të afërmve; ndalon imoralitetin, të keqen dhe padrejtësinë. Ai ju këshillon që të merrni mësim.” (En-Nahl, 90).
